پاراستنی ئاسمان! و نەیزەک
بسم الله الرحمن الرحيم
الصلاة والسلام على رسول الله صلى الله عليه وسلم
ئەگەر ئاسمان "سەقفێکی پارێزراو" بێت، ئەی بۆ نەیزەک دەکەوێتە خوارەوە و دەگاتە زەوی؟! ئەمە وەک بەهانەیەکە بۆ پوچەڵکردنەوەی ئەم ئایەتە.
اجابه باذن الله تعالى ⬇️
وەڵام:
١. واتای "سَقْفًا مَّحْفُوظًا" لە تەفسیری زانایاندا
پێویستە سەرەتا تێبگەین کە مەبەستی خودا لەم ئایەتە چییە. زانایانی تەفسیر چەندین لێکدانەوەیان بۆ ئەم ئایەتە هەیە:
یەکەم: پارێزراو لە کەوتن
ئیبن کەسیر و قورتوبی دەڵێن: مەبەست لە "محفوظا" ئەوەیە کە ئاسمان لە کەوتن و لەناوچوون پارێزراوە . خوای گەورە دەفەرموێت: "وَیُمْسِكُ السَّمَاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ" (حەج: ٦٥) - واتا: ئاسمان ڕادەگرێت لەوەی بکەوێتە سەر زەوی مەگەر بە فەرمانی خۆی.
دووەم: پارێزراو لە دەستکاری شەیتانەکان
فەراء و زانایانی تر دەڵێن: مەبەست ئەوەیە کە ئاسمان بە هۆی ئەستێرەکان (شەهابەکان)ەوە لە دەستکاری و گوێگرتنی شەیتانەکان پارێزراوە . خوای گەورە دەفەرموێت: "وَحَفِظْنَاهَا مِن كُلِّ شَيْطَانٍ رَّجِيمٍ" (حجر: ١٧).
سێیەم: پارێزراو لە شکان و لەناوچوون
هەندێک لە زانایان دەڵێن: مەبەست ئەوەیە کە ئاسمان لە شکان و لەناوچوون پارێزراوە .
٢. ڕوانگەی زانستی: نەیزەکەکان و "سەقفی پارێزراو"
ئێستا با سەیری ئەم پرسیارە بکەین لە ڕوانگەی زانستییەوە:
یەکەم: "سەقفی پارێزراو" چییە؟
زانایانی مۆدێرن دەڵێن کە ئەم "سەقفە"ی لە قورئاندا باسکراوە، ئاماژەیە بۆ بەرگەهەوا (atmosphere) و بەرگی موگناتیسی کە زەوی دەورە دراوە . ئەم بەرگانە وەک قەڵغانێک پارێزگاری لە ژیانی سەر زەوی دەکەن.
دووەم: ڕۆژی چەند نەیزەک دەکەونە بەرگەهەوا؟
زانایان دەڵێن: ڕۆژانە نزیکەی ٢٠ ملیۆن نەیزەک و تەنە ئاسمانییەکان دەکەونە ناو بەرگەهەوای زەوی . بەڵام زۆربەی زۆریان کە دەگەنە بەرگەهەوا، بەهۆی پێکدادان لەگەڵ گازەکاندا دەسوتێن و دەبنە خۆڵ و تۆز.
سێیەم: ئایا هەموو نەیزەکەکان دەسوتێن؟
نەخێر، هەندێک لە نەیزەکەکان کە گەورەترن، بە تەواوی ناسووتێن و بەشێکیان دەگەنە سەر زەوی. بەڵام تەنانەت ئەم نەیزەکانەش کاتێک دەگەنە زەوی، زۆر بچووکتر بوونەتەوە لە قەبارەی سەرەتایی خۆیان .
چوارەم: "محفوظا" بە واتای ڕێگری کردن لە هەموو شتێک نییە
وشەی "محفوظا" بە واتای ئەوە نییە کە هیچ شتێک ناتوانێت بپەڕێتەوە، بەڵکو بە واتای پاراستن و کەمکردنەوەی مەترسی یە. وەک ئەوەی دەڵێین "پارێزگاری شار" کە ڕێگری لە هەموو هێرشێک ناکات، بەڵام ئاستی مەترسی کەم دەکاتەوە.
نەیزەکەکان خۆیان بەڵگەن لەسەر بوونی پارێزەر
ئەگەر بەرگەهەوا نەبووایە، هەموو ئەو ٢٠ ملیۆن نەیزەکە بە تەواوی دەکەوتنە سەر زەوی و ژیانی لەناودەبرد. ئەمەش وەک ئیبن کەسیر دەڵێت: "ئاسمان پارێزراوە لەوەی بکەوێتە خوارەوە" .
خودا فەرمووی
"إلا بإذنه" (مەگەر بە فەرمانی من)
خودا لە شوێنی تر دەفەرموێت کە ئاسمان ڕادەگرێت لە کەوتن "إلا بإذنه" . واتا هەندێک جار بە فەرمانی خودا، ڕێگە دەدرێت شتێک ڕووبدات بۆ تاقیکردنەوە یان پەند و ئامۆژگاری.
زانست پشتڕاستی دەکاتەوە
دکتۆر مەنسوور عەبادی دەڵێت: "بەرگەهەوا و بەرگی موگناتیسی کە خودا دەوری زەوی داوە، ئەوانەن کە پارێزگاری لە زەوی دەکەن لە تیشکە کوشندەکان و لە ملیۆنها نەیزەک و ئەستێرە بچووکەکان" .
نموونەی مانگ
تەنها سەیری مانگ بکەن کە بەرگەهەوای نییە. ڕووی مانگ پڕە لە کون و کەوتوویی نەیزەکەکان، چونکە هیچ پارێزەرێکی نییە. بەڵام زەوی بەهۆی ئەم "سەقفە پارێزراوە"وە سەلامەتە .
Comments
Post a Comment